Riskli yapı tespiti nasıl yapılır?

Riskli yapı ne demek?

Riskli yapı, deprem güvenliği yetersiz olduğu teknik olarak tespit edilen yapıdır. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nın açıklamasına göre tespit; kendi başına kullanılabilen, üstü örtülü ve insanların içine girebilecekleri yapılar hakkında yapılır.

Bir binanın eski olması tek başına riskli olduğu anlamına gelmez. Aynı şekilde yeni olması da güvenli olduğunu göstermez. Belirleyici olan, yapının taşıyıcı sisteminin güncel deprem yönetmeliğine göre yeterli olup olmadığıdır.

Başvuruyu kim yapar?

Başvuru yapı maliklerince yapılır. Önemli olan nokta şudur: binada birden fazla malik olsa bile, tek bir malikin başvurusu yeterlidir. Diğer maliklerin onayı, imzası ya da bilgisi gerekmez.

Arsa üzerindeki yapı başka bir kişiye aitse, tapu kaydındaki muhdesat bilgileri kısmında lehine şerh konulmuş kişinin başvurması gerekir.

Bu kural, kentsel dönüşümde kilitlenmenin önündeki en büyük engeli kaldırır. Komşularınızı ikna edemiyorsanız bile süreci başlatabilirsiniz; tespit sonucu çıktığında konuşma zemini tamamen değişir.

Tespiti kim yapar?

Tespit, Bakanlık tarafından lisanslandırılmış kuruluşlarca yapılır. Bu kuruluşlar binadan karot numunesi alır, taşıyıcı sistemi inceler ve hesaplarını yönetmeliğe göre yapar. Sonuç bir rapor hâlinde ilgili müdürlüğe sunulur.

Müteahhit firmalar tespit yapamaz. Biz de yapmıyoruz — hangi lisanslı kuruluşlara başvurabileceğiniz konusunda yol gösteriyoruz, ama raporu düzenleyen taraf bağımsız olmak zorundadır.

Tespit sonrası ne oluyor?

Yapı riskli çıkarsa, tapu kaydına "riskli yapıdır" belirtmesi işlenir. Bu şerh, binanın satılmasını engellemez ama alıcının durumu bilmesini sağlar.

Ardından maliklere tebligat yapılır ve yıkım için süre verilir. Bu noktadan sonra malikler bir araya gelip nasıl ilerleyeceklerine karar verirler: yıkıp yeniden yapmak mı, güçlendirmek mi.

Karara itiraz edilebilir mi?

Evet. Bakanlığın açıklamasına göre, tebligatın tebellüğ edildiği tarihten itibaren 15 gün içinde ilgili Müdürlüğe bir dilekçeyle itiraz edilebilir. İtirazlar, üniversitelerden ve ilgili kurumlardan gelen üyelerden oluşan teknik heyetlerce değerlendirilir.

Bu süre kısa ve kaçırılması hâlinde telafisi zordur. Tebligatı aldığınız günü not edin. İtiraz etmeyi düşünüyorsanız, günü gününe harekete geçin.

Riskli yapılar ayrıca Başkanlığın internet sayfasında on beş gün süreyle ilan edilir.

Tespit ücretli mi?

Tespit hizmeti lisanslı kuruluş tarafından verilir ve genel olarak ücretlidir. Bununla birlikte kimi belediyeler ilçe sınırları içindeki binalar için bu hizmeti destekleyebiliyor. Binanızın bulunduğu ilçe belediyesine sormanızı öneririz — uygulama ilçeden ilçeye ve yıldan yıla değişebiliyor.

Bizim rolümüz ne?

Keşif aşamasında binanızı yerinde inceler, tespit sürecine girmenin sizin için mantıklı olup olmadığını değerlendiririz. Bu değerlendirme ücretsizdir ve hiçbir bağlayıcılığı yoktur.

Tespit olumlu çıkarsa, sonrasındaki tüm resmî süreçleri — ruhsat, izinler, iskân — sizin adınıza yürütürüz.